Дағдарыстық жағдайларда жастардың стресске төтеп беру стратегиялары мен эмоциялық күйіп кету деңгейінің өзара байланысын зерттеу
DOI:
https://doi.org/10.26577/TAOP1120264Кілт сөздер:
эмоциялық күйіп кету, копинг-стратегиялар, бейімделгіш мінез-құлық, стресс, дағдарыстық жағдайлар, бастауыш мектеп жасы, жастарАңдатпа
Әлеуметтік және тұлғалық дағдарыстар жағдайында жастардың стресске төтеп беру стратегиялары мәселесі ерекше өзектілікке ие, себебі жоғары деңгейдегі стресс эмоциялық күйіп кетудің даму қаупін арттырады.
Зерттеудің мақсаты - дағдарыстық жағдайларда жастардың стресске төтеп беру стратегиялары мен эмоциялық күйіп кету деңгейі арасындағы өзара байланыстарды анықтау. Негізгі назар бейімделгіш және бейімделгіш емес копинг-стратегияларды және олардың күйіп кетудің құрамдас бөліктерімен: эмоциялық сарқылу, деперсонализация және жеке жетістіктердің төмендеуімен байланысын талдауға бағытталған.
Жұмыстың ғылыми маңыздылығы жастар ортасында күйіп кетудің қалыптасу психологиялық механизмдерін нақтылауда, ал практикалық маңызы - алдын алу бағдарламаларын әзірлеу мүмкіндігінде. Зерттеудің әдіснамалық негізін Р. Лазарус пен С. Фолкманның копинг-стратегиялар сауалнамасы және К. Маслачтың эмоциялық күйіп кету сауалнамасы құрайды; сандық және корреляциялық талдау әдістері қолданылды.
Нәтижелер қандай стресске төтеп беру стратегиялары эмоциялық күйіп кетуді төмендетуге немесе күшейтуге ықпал ететінін анықтауға мүмкіндік береді. Болжам бойынша, мәселеге бағытталған стресске төтеп беру стратегиялары күйіп кетудің төмен деңгейімен байланысты, ал эмоцияға бағытталған стратегиялар оның жоғарылауымен байланысты. Зерттеудің өзектілігі – стресске төтеп беру стратегиялары мен эмоциялық күйіп кетудің алдын алу бағыттарын дамытуға қосқан үлесінде, ал практикалық мәні - нәтижелерді психологиялық қолдау бағдарламаларын әзірлеуде қолдану мүмкіндігінде.